Start / Aktualności / Wyraźny podział baryczny nad Europą

Wyraźny podział baryczny nad Europą

Rozległy niż z centrum około 980 hPa obejmuje Morze Północne i południową Skandynawię. Polska znajduje się na jego południowo-wschodnich obrzeżach, w strefie bardziej wyrównanego ciśnienia, pomiędzy niżową północą a słabszymi wyżami na południu Europy.

Autor:

  • Autor:Katarzyna Kowalska
  • Data publikacji:26.07.2026, 10:44
  • Liczba odsłon13 odsłon
  • AktualnościAktualności
  • zdjęć w galerii0
Wyraźny podział baryczny nad Europą

Układ ciśnienia nad Europą pozostaje bardzo zróżnicowany, a największy kontrast zaznacza się pomiędzy północną częścią kontynentu a południem i południowym zachodem. Najważniejszym elementem sytuacji jest rozległy układ niskiego ciśnienia obejmujący Morze Północne, południową część Morza Norweskiego, Danię oraz znaczną część Skandynawii. Polska znajduje się na południowo-wschodnich obrzeżach tego układu, gdzie wartości ciśnienia są już zdecydowanie wyższe niż w jego centrum. Główne centrum niżu znajduje się w rejonie Morza Północnego i południowej Skandynawii. Ciśnienie w jego centrum wynosi około 980 hPa, a w pobliżu widoczny jest drugi ośrodek o wartości około 986 hPa. Oba centra tworzą wspólny, rozległy obszar bardzo niskiego ciśnienia obejmujący znaczną część północno-zachodniej Europy. Wokół głównego niżu izobary układają się w liczne, zamknięte kręgi i są rozmieszczone bardzo blisko siebie. Szczególnie duże zagęszczenie widoczne jest nad Morzem Północnym, południową Norwegią, Danią i przyległymi obszarami Skandynawii. Takie ułożenie oznacza znaczny gradient baryczny, czyli dużą zmianę ciśnienia na stosunkowo niewielkiej odległości. W tej części Europy pole ciśnienia jest zdecydowanie bardziej dynamiczne niż w centrum i na południu kontynentu. Strefa obniżonego ciśnienia obejmuje także Wyspy Brytyjskie, północną część Niemiec oraz znaczną część Skandynawii. Wartości pozostają tam wyraźnie niższe niż na południu Europy, a izobary prowadzą od głównego centrum w szerokim łuku przez północną część kontynentu. W kierunku północno-wschodnim ciśnienie stopniowo rośnie, jednak znaczna część Skandynawii nadal znajduje się w obrębie rozległego pola niżowego. Polska leży na południowo-wschodnim skraju tego układu. Kraj nie znajduje się bezpośrednio pod centrum niżu, ale jego wpływ jest widoczny w przebiegu izobar oraz w stopniowym spadku ciśnienia w kierunku północnym i północno-zachodnim. Najbliżej rozległej strefy niżowej znajdują się północne i północno-zachodnie obszary kraju. Nad Polską pole ciśnienia jest znacznie bardziej wyrównane niż w rejonie Morza Północnego. Izobary są rozmieszczone szerzej, co oznacza mniejszy gradient baryczny. Wartości nie są ani bardzo wysokie, ani skrajnie niskie, dlatego kraj pozostaje w strefie przejściowej pomiędzy niżową północą Europy a słabszymi obszarami wysokiego ciśnienia obecnymi dalej na południu. Południowa część Polski znajduje się bliżej niewielkich wyżów ulokowanych nad Europą Środkowo-Południową. Jeden z ośrodków wysokiego ciśnienia, osiągający około 1013 hPa, znajduje się w regionie alpejskim. Kolejne słabsze wyże zaznaczają się nad północną częścią Włoch, zachodnimi Bałkanami oraz południową częścią Europy. Zachodnia część kontynentu znajduje się pomiędzy strefą niżową na północy a obszarem wyższego ciśnienia nad Atlantykiem. Na zachód od Francji i Półwyspu Iberyjskiego wartości stopniowo rosną, a w zachodniej części mapy przekraczają 1024 hPa. Tworzy to wyraźny kontrast w porównaniu z centrum niżu nad północą Europy, gdzie ciśnienie spada do około 980 hPa. Półwysep Iberyjski i zachodnia część basenu Morza Śródziemnego pozostają w zdecydowanie bardziej wyrównanym polu barycznym. Widoczne są tam lokalne wyże o wartościach około 1015–1022 hPa. Izobary są rozmieszczone szerzej, a różnice ciśnienia pomiędzy poszczególnymi regionami są mniejsze niż w północnej części kontynentu. Europa Południowa pozostaje pod wpływem kilku niewielkich ośrodków wysokiego ciśnienia. Wyże zaznaczają się w rejonie Włoch, zachodnich i środkowych Bałkanów oraz części basenu Morza Śródziemnego. Nie tworzą jednak jednego rozległego układu obejmującego cały południowy pas kontynentu, lecz stanowią kilka odrębnych centrów o lokalnym znaczeniu. Na południowym wschodzie sytuacja ponownie staje się bardziej niżowa. W rejonie wschodniej części Morza Śródziemnego i sąsiednich obszarów znajdują się ośrodki niskiego ciśnienia z wartościami około 1000–1008 hPa. Tworzą one odrębną strefę niżową, niezwiązaną bezpośrednio z głównym układem dominującym nad północną Europą. Wschodnia część kontynentu znajduje się natomiast w polu umiarkowanego ciśnienia. Wartości są tam wyższe niż w centrum niżu na północy, ale niższe niż nad zachodnim Atlantykiem. Izobary są rozmieszczone dość szeroko, dlatego w tej części mapy nie widać równie silnego gradientu barycznego jak w rejonie Morza Północnego. Całość sytuacji pokazuje wyraźny podział Europy. Północ i północny zachód pozostają pod wpływem rozległego układu niskiego ciśnienia z centrum około 980 hPa, południe i południowy zachód znajdują się bliżej słabszych wyżów oraz pola podwyższonych wartości, natomiast Europa Środkowa leży pomiędzy tymi strefami. Polska znajduje się właśnie w tej części przejściowej. Największe znaczenie ma układ niżowy położony na północnym zachodzie, ale kraj pozostaje wyraźnie poza jego centrum. Od południa zaznaczają się słabsze ośrodki wysokiego ciśnienia, dlatego różnice wartości nad Polską są znacznie mniejsze niż w północnej części Europy. Taki układ dobrze pokazuje silny kontrast baryczny pomiędzy północą i południem kontynentu.