Europa między wyżami i niżami

Układ ciśnienia nad Europą pozostaje wyraźnie zróżnicowany. Kontynent znajduje się pomiędzy rozległym obszarem wysokiego ciśnienia znad północno-wschodniego Atlantyku a licznymi, przeważnie płytkimi ośrodkami niżowymi rozmieszczonymi w jego środkowej, wschodniej i południowo-wschodniej części. Nie zaznacza się jeden układ baryczny obejmujący swoim wpływem większość Europy, dlatego pole ciśnienia ma charakter mozaikowy. Najważniejszym i najsilniejszym elementem jest rozbudowany wyż atlantycki, którego centrum znajduje się na zachód od Wysp Brytyjskich. Ciśnienie w jego obrębie przekracza 1030 hPa, a zamknięta izobara 1032 hPa wskazuje na dobrze rozwinięty obszar wysokiego ciśnienia. Wschodnia część tego układu obejmuje Irlandię, Wielką Brytanię oraz część zachodniej Europy. W kierunku Francji, krajów Beneluksu i Niemiec wartości stopniowo maleją, co oznacza osłabianie się wpływu wyżu wraz z przesuwaniem się w głąb kontynentu. Odrębny ośrodek wyżowy znajduje się w północnej części Skandynawii. W jego centrum ciśnienie wynosi około 1020 hPa. Układ ten obejmuje północ Półwyspu Skandynawskiego, ale nie tworzy jednolitego obszaru wysokiego ciśnienia z wyżem atlantyckim. Pomiędzy oboma wyżami rozciąga się strefa umiarkowanych wartości, a przebieg izobar wskazuje, że północna Europa pozostaje pod wpływem kilku odmiennych ośrodków barycznych. W Europie Środkowej zaznaczają się dwa płytkie niże o ciśnieniu około 1010 hPa. Pierwszy znajduje się na północny zachód od Polski, w rejonie południowego Bałtyku, natomiast drugi jest położony na północny wschód od kraju. Ośrodki te nie są głębokie, jednak rozdzielają obszary wyższego ciśnienia występujące po zachodniej, północnej i południowej stronie kontynentu. Ich obecność sprawia, że w tej części Europy nie tworzy się rozległe i jednolite pole wyżowe. Polska znajduje się pomiędzy wspomnianymi niżami, jednocześnie na północnym skraju obszaru wyższego ciśnienia rozciągającego się od regionu alpejskiego i północnych Bałkanów. W większości kraju wartości utrzymują się w pobliżu 1014–1016 hPa, przy czym w kierunku północno-wschodnim ciśnienie stopniowo się obniża. Przez obszar Polski przebiega izobara 1016 hPa, a kolejna, oznaczona wartością 1012 hPa, znajduje się bliżej wschodniej i północno-wschodniej części regionu. Izobary nad Polską i sąsiednimi krajami są rozmieszczone stosunkowo szeroko. Oznacza to niewielki gradient ciśnienia, czyli brak dużych różnic barycznych na krótkim dystansie. Kraj nie znajduje się bezpośrednio pod centrum silnego wyżu, ale nie jest również objęty głębokim niżem. Położenie pomiędzy kilkoma słabszymi ośrodkami nadaje sytuacji przejściowy charakter i nie wskazuje na zdecydowaną dominację jednego układu. Na południe od Polski znajduje się wyż o ciśnieniu około 1022 hPa, obejmujący rejon Alp, Kotliny Panońskiej i północnych Bałkanów. Jest to najwyraźniejszy ośrodek wysokiego ciśnienia w środkowo-południowej części Europy. Kolejne, słabsze wyże zaznaczają się nad Półwyspem Iberyjskim, zachodnią częścią basenu Morza Śródziemnego, północną Afryką, południowymi Bałkanami oraz w pobliżu wschodnich wybrzeży Morza Czarnego. Ich wartości mieszczą się przeważnie w granicach 1017–1022 hPa. Jednocześnie południowa część kontynentu nie pozostaje pod wpływem jednolitego wyżu. W rejonie północnych Włoch oraz środkowej części Morza Śródziemnego występują płytkie niże z ciśnieniem około 1011 hPa. Kolejne ośrodki niskiego ciśnienia znajdują się dalej na południowym wschodzie, w rejonie Turcji oraz wschodniej części basenu Morza Śródziemnego. Tam wartości obniżają się miejscami do około 1002–1009 hPa. W północno-wschodniej części Europy widoczny jest również niż o ciśnieniu około 1005 hPa. Jest on oddzielony od układów znajdujących się bliżej Polski i stanowi osobny element pola barycznego. Wschodnia część kontynentu pozostaje zatem pomiędzy płytkimi niżami a lokalnymi obszarami nieco wyższego ciśnienia, bez dominacji rozległego wyżu lub jednego głębokiego niżu. Całościowo Europa znajduje się pod wpływem kilku niezależnych układów barycznych. Zachodnią część kontynentu obejmuje rozległy wyż atlantycki, północną Skandynawię odrębny ośrodek wysokiego ciśnienia, natomiast w centrum, na południu i na wschodzie występuje mozaika słabszych wyżów oraz płytkich niżów. Polska pozostaje pomiędzy tymi układami, w obszarze umiarkowanego i stosunkowo wyrównanego ciśnienia.