Polska w szerokiej strefie przejściowej między niżami a wyżami

Układ ciśnienia w Europie cechuje wyraźny podział pomiędzy rozległą strefą niżową obejmującą północ kontynentu a pasem wyższego ciśnienia rozciągającym się przez jego południową część. Pomiędzy tymi obszarami znajduje się szeroka strefa przejściowa przebiegająca przez Europę Środkową, w której nie zaznacza się zdecydowana dominacja jednego silnego ośrodka barycznego. Właśnie w tej części kontynentu położona jest Polska. Najbardziej rozbudowany obszar obniżonego ciśnienia obejmuje Morze Północne, południową Skandynawię oraz sąsiednie akweny. W jego obrębie widoczne są dwa położone blisko siebie centra niżowe. Pierwsze osiąga około 1001 hPa i znajduje się pomiędzy północną częścią Wysp Brytyjskich a wybrzeżem Norwegii. Drugie, o wartości około 1002 hPa, leży nieco dalej na wschód, bliżej południowej Skandynawii. Obydwa ośrodki są częścią jednego większego pola niższego ciśnienia, którego zasięg obejmuje również Danię, część Morza Norweskiego, południową Norwegię, Szwecję oraz północne obszary Europy Zachodniej. Izobary otaczające ten układ tworzą rozległe, wydłużone zamknięcia, co wskazuje, że strefa niżowa nie koncentruje się wokół jednego punktu, lecz obejmuje szeroki obszar północnej części kontynentu. Jeszcze niższe ciśnienie występuje przy północno-wschodnim skraju Europy. Centrum widoczne przy granicy przedstawionego obszaru osiąga około 991 hPa. Układ ten jest znacznie głębszy od niżów położonych w rejonie Morza Północnego i Skandynawii. W jego otoczeniu izobary przebiegają wyraźnie gęściej, co świadczy o większym gradiencie barycznym i szybszych zmianach wartości ciśnienia na stosunkowo niewielkiej odległości. Północna część Europy pozostaje więc w rozległym polu niżowym, rozciągającym się od północnego Atlantyku przez Morze Norweskie i Skandynawię aż po północno-wschodnie krańce kontynentu. Poszczególne centra różnią się głębokością i zasięgiem, ale wspólnie tworzą szeroki pas obniżonego ciśnienia. Największe zagęszczenie izobar występuje daleko na północnym wschodzie, natomiast w rejonie Morza Północnego i południowej Skandynawii ich przebieg jest nieco łagodniejszy. Europa Zachodnia znajduje się pomiędzy niżami z północy a rozległym obszarem wyższego ciśnienia obecnym nad Atlantykiem i południowo-zachodnią częścią kontynentu. W kierunku Wysp Brytyjskich i Morza Północnego wartości stopniowo spadają, natomiast dalej na południe i południowy zachód wyraźnie rosną. Wyższe ciśnienie obejmuje zachodni Atlantyk, Półwysep Iberyjski oraz część Francji. W pobliżu zachodnich wybrzeży Półwyspu Iberyjskiego widoczny jest ośrodek wyżowy osiągający około 1024 hPa. Kolejne centra o zbliżonych wartościach znajdują się w południowo-zachodniej Europie i na północ od zachodniej części Morza Śródziemnego. Ich rozmieszczenie tworzy szeroki pas podwyższonego ciśnienia ciągnący się od Atlantyku w kierunku Alp. W rejonie Alp i północnych Włoch zaznaczają się dwa wyraźne ośrodki wyżowe o wartości około 1023 hPa. Ich wpływ obejmuje południową Francję, Szwajcarię, północne Włochy, Austrię oraz sąsiednie regiony. Izobary układają się tam szerzej niż w pobliżu północnych niżów, dlatego różnice ciśnienia na większym obszarze są mniejsze. Pas podwyższonego ciśnienia rozciąga się dalej przez Bałkany. W rejonie zachodniej części Półwyspu Bałkańskiego widoczny jest wyż o wartości około 1020 hPa, a kolejny ośrodek, osiągający około 1021 hPa, znajduje się bliżej Rumunii i zachodniej części Morza Czarnego. Wyże te nie tworzą jednego zwartego centrum, lecz kilka powiązanych obszarów podwyższonych wartości obejmujących znaczną część południowej Europy. Polska leży pomiędzy rozległą strefą niżową z północy a pasem wyżowym obecnym na południu. Bezpośrednio w granicach kraju nie znajduje się centrum żadnego układu barycznego. Wartości ciśnienia utrzymują się przeważnie w pobliżu 1014–1016 hPa, a izobary przebiegają stosunkowo szeroko. Oznacza to niewielki gradient baryczny i brak dużych różnic ciśnienia pomiędzy poszczególnymi regionami. Północ kraju znajduje się bliżej oddziaływania niżów położonych w rejonie Morza Północnego i południowej Skandynawii. W kierunku południowym zaznacza się stopniowy wzrost wartości związany z wyżami rozbudowanymi w rejonie Alp, północnych Włoch i Bałkanów. Polska pozostaje zatem w szerokiej strefie przejściowej, w której wpływy północnych niżów i południowych wyżów częściowo się równoważą. Europa Wschodnia znajduje się głównie w polu umiarkowanych wartości. Brakuje tam jednego rozległego i silnego centrum, które obejmowałoby całą tę część kontynentu. Ciśnienie stopniowo wzrasta w kierunku południowo-zachodnim, natomiast maleje ku dalekiej północy i północnemu wschodowi. Izobary mają w tym obszarze łagodny przebieg i są rozmieszczone znacznie szerzej niż w otoczeniu głębokiego niżu na północnym wschodzie. W południowo-wschodniej części Europy układ staje się bardziej zróżnicowany. W pobliżu Morza Czarnego widoczny jest słabszy niż o wartości około 1013 hPa, oddzielony od niższego ciśnienia obecnego dalej na południu i południowym wschodzie. W rejonie Morza Egejskiego znajduje się kolejny ośrodek osiągający około 1007 hPa, a przy wschodnim skraju obszaru wartości ponownie spadają. Całościowo północ Europy pozostaje zdominowana przez szeroką strefę niżową, natomiast południową część kontynentu obejmuje pas kilku wyżów rozciągniętych od Atlantyku przez Półwysep Iberyjski, Alpy i Bałkany aż po okolice Morza Czarnego. Europa Środkowa, w tym Polska, leży pomiędzy tymi układami, w obszarze umiarkowanego i stosunkowo wyrównanego ciśnienia. Największe zróżnicowanie pola barycznego występuje daleko na północy i północnym wschodzie, gdzie izobary są wyraźnie zagęszczone. W centrum i na południu kontynentu ich przebieg jest znacznie spokojniejszy. Taki rozkład wskazuje na wyraźny kontrast pomiędzy aktywniejszą strefą niżową północnej Europy a bardziej rozległym i wyrównanym polem wyższego ciśnienia obejmującym południowe regiony kontynentu.